De Clean Industrial Deal: op weg naar koolstofarme en competitieve Europese industrieën
Op 26 februari kondigde de Europese Commissie haar Clean Industrial Deal aan. Dit plan moet een compromis sluiten tussen de doelstellingen van de Europese Green Deal en de huidige economische context, met onder andere een toegenomen concurrentie uit China en de Verenigde Staten. De Clean Industrial Deal kadert binnen het Competitiveness Compass, een strategisch richtsnoer voor de economische toekomst van Europa.
De Europese industrie kampt met aanhoudend hoge energieprijzen en intense globale concurrentie. Steun is dus noodzakelijk. De Clean Industrial Deal geeft concrete stappen om de decarbonisatie van de industrie om te zetten in een motor voor groei in Europa.
Het doel is om de energieprijzen te doen dalen, jobs van hoge kwaliteit te creëren en de juiste omstandigheden te voorzien zodat bedrijven kunnen groeien. De focus van het akkoord ligt op energie-intensieve industrieën en de clean-tech sector. Circulariteit krijgt ook belangrijke aandacht.
(© Foto: Getty)
De hoofdpunten van het akkoord op een rijtje
Betaalbare energie
De gemiddelde energieprijzen in de EU zijn hoog. Hoger dan bij onze handelspartners. Betaalbare energie is een belangrijk element om de Europese industrieën competitief te houden. De prijzen voor energie moeten dus dalen. Niet alleen voor industrie, maar ook voor bedrijven en huishoudens.
De Europese Commissie stelt dat onze afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen de grootste reden is voor deze hoge prijzen. Daarom focust het akkoord zich op de transitie naar een koolstafarme economie, het versnellen van elektrificatie en het verminderen van onze afhankelijkheid van ingevoerde fossiele brandstoffen.
De vraag naar clean products vergroten
Het investeren in duurzame producten is enkel interessant, wanneer er ook een markt voor is. Het akkoord wil de vraag naar dit soort producten stimuleren door onder meer de EU als wereldleider in clean tech te positioneren.
"Europe is not only a continent of industrial innovation, but also a continent of industrial production. However, the demand for clean products has slowed down, and some investments have moved to other regions. We know that too many obstacles still stand in the way of our European companies from high energy prices to excessive regulatory burden. The Clean Industrial Deal is to cut the ties that still hold our companies back and make a clear business case for Europe." - Ursula Von Der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie
Financieren van de energietransitie
De Clean Industrial Deal maakt 100 miljard euro vrij om duurzame productie te stimuleren in de EU. De Commissie wil (1) de financiering vanuit de EU versterken, (2) privé-investeringen aantrekken en (3) de effectiviteit van staatssteun vergroten.
Circulariteit en toegang tot grondstoffen
Kritische grondstoffen zijn essentieel voor de Europese industrie. De EU wil de toegang tot deze materialen veiligstellen en de afhankelijkheid van onbetrouwbare leveranciers verminderen. De Commissie wil een mechanisme instellen waardoor Europese bedrijven hun vraag naar kritieke grondstoffen kunnen bundelen, om zo gezamenlijke aankopen te faciliteren. Dit zou leiden tot betere prijzen en voorwaarden.
De integratie van circulariteit is cruciaal om de beperkte hulpbronnen van de EU optimaal te benutten. De Commissie wil in 2026 de Circular Economy Act aannemen om de transitie naar een circulaire economie te versnellen. Hierdoor worden schaarse materialen efficiënter gebruikt en hergebruikt. Tegelijkertijd zou dit de mondiale afhankelijkheid van de EU verminderen en kwalitatieve jobs creëren.
Handelen op wereldniveau
Betrouwbare partnerschappen op wereldniveau zijn noodzakelijk om duurzame industrieën te bekomen. Zo moeten essentiële grondstoffen voor de energietransitie van buiten de EU komen. Tegelijkertijd wil de EU de competitieve positie van haar industrieën versterken en beschermen met een reeks van maatregelen rond onder meer handelsbescherming.
Skills en kwalitatieve jobs
De energietransitie gaat gepaard met een nood aan nieuwe skills in duurzame technologieën, digitalisatie en ondernemerschap. De Commissie wil inzetten op deze vaardigheden door een Union of Skills op te zetten die investeert in werknemers, het ontwikkelen van vaardigheden en het creëren van hoogwaardige jobs.
Reacties op het akkoord
Vanuit de bedrijfswereld en politiek zijn er gemengde reacties te horen op de Clean Industrial Deal. Zo zou het akkoord te vaag zijn of niet daadkrachtig genoeg. Lees het artikel op VRT NWS om de meningen van verschillende bedrijfsleiders en Belgische politici te ontdekken.